„Dwie drogi się rozchodziły w żółtym lesie,
I żal mi było, że nie mogłem iść obiema…”
– Robert Frost, The Road Not Taken
Każdego dnia podejmujemy decyzje – czasem świadomie, a czasem zupełnie nie zauważając, że właśnie dokonaliśmy wyboru. Wybieramy słowa, które wypowiadamy, sposób, w jaki reagujemy, ludzi, z którymi spędzamy czas. Wybieramy, czy zatrzymamy się i wsłuchamy w siebie, czy też podążymy za rozpędem codzienności.
Wiersz Roberta Frosta „The Road Not Taken” porusza tak głęboko, ponieważ dotyka właśnie tej uniwersalnej prawdy – że życie składa się z wyborów. Że każda decyzja to odejście od jednej drogi i wkroczenie na inną. Że czasem to, co „mniej uczęszczane”, prowadzi nas do siebie.
Uważność (mindfulness) uczy nas zatrzymywania się przy tych rozstajach. Pomaga nam zejść z autopilota i dostrzec, że w każdej chwili możemy wybrać – nie zawsze to, co łatwe, ale to, co prawdziwe.
Jon Kabat-Zinn, twórca programu MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction), powtarzał, że „uważność zaczyna się od zatrzymania”. W codziennym życiu często działamy jak na taśmie produkcyjnej – jedna myśl goni drugą, jedno zadanie wynika z poprzedniego. Nie mamy przestrzeni, by zapytać siebie: czy to naprawdę moja droga?
Pierwszym krokiem praktyki mindfulness jest właśnie zatrzymanie. Chwila oddechu. Kilka sekund świadomego bycia „tu i teraz”. To moment, w którym możemy spojrzeć na nasze życie z innej perspektywy – jak wędrowiec, który nagle dostrzega, że ścieżki rozchodzą się w dwie strony.
W tym zatrzymaniu rodzi się wolność wyboru. Możemy nadal reagować automatycznie, jak zawsze. Albo możemy spróbować inaczej – odpowiedzieć z intencją, z troską, z miłością.
W praktyce MBSR pierwsze tygodnie poświęcone są właśnie temu – zauważaniu, kiedy jesteśmy „na autopilocie”. Zaczynamy dostrzegać chwile, w których nie wybieramy świadomie, lecz reagujemy według starych wzorców:
Kiedy zaczynamy praktykować uważność, coś się zmienia. Nagle pomiędzy bodźcem a reakcją pojawia się przestrzeń. W tej przestrzeni możemy wybrać.
Każde takie zauważenie jest jak odkrycie nowej ścieżki w lesie. To pierwszy krok w stronę własnej drogi.
„I stałem tak długo, jak mogłem,
Patrząc w głąb jednej z nich…”
Wiersz Frosta opisuje ten moment zawahania – kiedy stoimy na rozdrożu i nie wiemy jeszcze, w którą stronę iść. W uważności tym momentem jest kontakt z ciałem.
Zamiast polegać tylko na analizie i logice, zaczynamy wsłuchiwać się w subtelne sygnały płynące z wnętrza. W praktykach takich jak body scan czy uważny ruch, a także w spokojnych formach QiGong i Tai Chi, uczymy się czytać ciało jak mapę.
Ciało często wie szybciej niż umysł. Uczucie napięcia w brzuchu może oznaczać „nie tędy”, a poczucie przestrzeni w klatce piersiowej – „to moja droga”. Słuchanie tych sygnałów to uczenie się języka intuicji – tej cichej mądrości, która nie potrzebuje słów.
Każda droga wiąże się z wyborem, a każdy wybór – z utratą. Robert Frost pisze o tym żalu, że nie może iść obiema ścieżkami. Podobnie w życiu: wybierając jedną rzecz, rezygnujemy z innej. To naturalne.
Praktyka mindfulness nie usuwa trudności z naszej drogi. Uczy nas natomiast być z nimi inaczej. W MBSR uczymy się zauważać emocje, napięcia, ból – i nie odpychać ich, nie walczyć, nie chować. Zamiast tego przyjmujemy je z ciekawością i współczuciem.
To moment, w którym uczymy się mówić do siebie:
W ten sposób rodzi się odwaga, która nie polega na braku lęku, ale na tym, że mimo niego robimy kolejny krok.
Ostatnie tygodnie praktyki MBSR to czas refleksji i głębokich pytań:
To właśnie tu mindfulness staje się czymś więcej niż techniką – staje się sposobem życia. Nie chodzi już tylko o to, by się zatrzymywać, ale by z tego zatrzymania rodziły się świadome wybory. W tym miejscu często odkrywamy, że droga, którą wybieramy, nie jest tą najłatwiejszą ani najbardziej popularną. Może być cicha i prosta. Ale jeśli jest nasza – to ona robi całą różnicę.
Po zakończeniu kursu MBSR praktyka dopiero się zaczyna. Prawdziwym polem uważności jest życie. To tam codziennie wybieramy:
Każdy taki wybór to mały krok na naszej ścieżce. I właśnie te małe kroki – powtarzane każdego dnia – kształtują nasze życie.
„Wybrałem tę mniej uczęszczaną,
I to zrobiło całą różnicę.”
Te słowa Frosta nie są pochwałą buntu, ale przypomnieniem, że to akt wyboru nas kształtuje. Nie musimy wiedzieć wszystkiego. Nie musimy mieć pewności, że wybieramy dobrze. Wystarczy, że wybieramy świadomie.
Uważność daje nam przestrzeń, by w ogóle zobaczyć, że mamy wybór. Daje nam odwagę, by zejść z utartej ścieżki. I daje nam czułość, by iść powoli, krok po kroku, nawet jeśli nie widzimy końca drogi.
Bo w końcu to właśnie nasze codzienne, małe wybory składają się na życie, które naprawdę jest nasze.
„Uważność to nie sposób na to, by życie było inne. To sposób na to, by naprawdę je przeżywać.” – Jon Kabat-Zinn
Zainteresował Cię artykuł? Zapraszam do kontaktu!
Mindfulness pomaga nam zatrzymać się i świadomie wybierać, zamiast działać automatycznie. Dzięki temu możemy lepiej dostrzegać nasze prawdziwe potrzeby i wartości.
Praktyka uważności pozwala nam zauważać chwile, kiedy działamy na autopilocie, i uczy nas reagować w sposób bardziej świadomy. Pomaga w podejmowaniu decyzji, które są zgodne z naszymi wartościami.
Wybór mniej uczęszczanej drogi to decyzja, by podążać za tym, co naprawdę ważne dla nas, nawet jeśli nie jest to najłatwiejsza opcja. To akt świadomego wyboru, który kształtuje nasze życie.
